Opis odsłuchu

Torfowiska Orawsko-Nowotarskie to obszar Natura 2000 rozpościerający się na południu Małopolski, w Obniżeniu Orawsko-Podhalańskim, od Chochołowa po Nowy Targ. Południe Małopolski to obszar kojarzony głównie z siedliskami i krajobrazami górskimi, jednak pomiędzy Gorcami, Babią Górą i Tatrami rozpościera się nieznana szerzej płaska kraina zdominowana przez torfowiska, mokradła i bagienne bory.

Postulaty ochrony tych siedlisk pojawiły się już na początku XX wieku i niewielki fragment Torfowisk Orawsko-Nowotarskich – Bór na Czerwonem w Nowym Targu – został rezerwatem już w 1925 roku. W tym czasie pozostałe Torfowiska Orawsko-Nowotarskie ulegały antropopresji: kopaniu torfu, meliorowaniu, wycinaniu bagiennego lasu, przekształcaniu mokradeł w pola uprawne i łąki.

Pomimo wielowiekowej presji działalności leśnej, rolniczej i górniczej, Torfowiska Orawsko-Nowotarskie nadal pozostają bogatym kompleksem unikatowych siedlisk, które są domem dla wielu organizmów. Mimo że współcześnie nie ma potrzeby eksploatacji tego miejsca, ulega ono systematycznemu niszczeniu przez globalne zmiany klimatyczne, presję myśliwych, leśników, deweloperów oraz samorządów. Torfowiska niszczone są przez ciągłe melioracje, demolowanie bobrowych zapór, dzikie rajdy samochodów terenowych, quadów i motocykli. Osuszane torfowiska często ulegają niszczycielskim pożarom.

„Dźwięki wymierania – Torfowiska Orawsko-Nowotarskie” to głównie odgłosy środowiska przyrodniczego, które zostało mocno zniszczone przez człowieka i mimo postulatów naukowców o utworzeniu w tym miejscu parku narodowego bądź parku krajobrazowego z siecią rezerwatów, nadal jest niszczone. Zarejestrowane dźwięki dalekie są od wyobrażeń wydarzeń dramatycznych: to śpiew ptaków, szum strumieni i wiatru kołyszącego drzewami, dalekie odgłosy wsi. Śpiew skowronka pojawia się na wymarłym torfowisku, gdzie jeszcze 30 lat temu tokowało dziesiątki cietrzewi. Nagrania kaczek zarejestrowano na zbiorniku przeciwpożarowym, który znajduje się w dole potorfowym przy ostatniej czynnej i legalnej kopalni torfu. Dźwięk pięknego strumienia to tak naprawdę odgłos wody płynącej przez rów odwadniający, który prowadzi do śmierci torfowiska. Szczekający lis został nagrany nieopodal ciągle niszczonej przez myśliwych nory. Daleki odgłos ciągnika rolniczego to nie zapowiedź żniw, lecz odgłos wykroczenia: oto nieznany sprawca, jak potem w protokole napisze policja, wiezie na wozie nielegalnie kopany torf.

Nagrania wykonano w latach 2019-2026 na Torfowiskach Orawsko-Nowotarskich w gminach Jabłonka, Czarny Dunajec i Nowy Targ.

O autorze

Maciej Wirmański – realizator dźwięku, fieldrekordysta, muzyk, wydawca, kurator scen muzycznych, działacz kultury, krytyk muzyczny. Zajmuje się tworzeniem nagrań terenowych, opraw dźwiękowych złożonych ze znalezionych soundscape’ów na potrzeby wystaw artystycznych i muzealnych. Twórca instalacji dźwiękowych, muzyki teatralnej i filmowej. Od 2017 roku prowadzi wytwórnię Szara Reneta Tapes, która wydaje muzykę eksperymentalną, noise’ową, nagrania terenowe i słuchowiska. W ramach projektu Magury ’97 tworzy muzykę fake folk noise’ową inspirowaną muzyką Łuku Karpat. Pracuje jako realizator dźwięku przy filmach, TV, dokumentach i innych formach audialnych. Zajmuje się postprodukcją muzyki i dźwięku. Mieszka i pracuje na Podhalu. Ptasiarz amator.

Informacje praktyczne

Kiedy: 3 lipca, piątek, godz. 11:00-12:00
Gdzie: Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 5a – sala widowiskowa
Wstęp wolny

Jak przygotować się do odsłuchu

Przyjdź minimum kilka minut przed 11:00 i wybierz swoją przestrzeń słuchania; będziemy mieć dla Was poduchy, leżaki i kocyki.

Wyłącz dźwięki telefonu i nie używaj go w trakcie sesji – sala odsłuchu będzie wyciemniona, a światło ekranu telefonu może przeszkadzać innym.

Jeśli to możliwe, postaraj się nie wychodzić w trakcie odsłuchu – może to rozpraszać innych słuchających.

Umysł przyzwyczajony do słuchania muzyki może mieć na początku trudność w podążaniu za subtelnymi pojedynczymi dźwiękami – daj sobie więc czas: zamknij oczy, odpręż się, podążaj słuchem za różnorodnością i zmiennością brzmień.

Każdy odsłuch to kilkadziesiąt minut dźwięków bez bodźców wizualnych – świadomie z nich zrezygnuj i zacznij słuchać – dalej, szerzej, więcej.

Uwaga! Salę odsłuchów zamykamy chwilę po godz. 11:00, bądź więc punktualnie!

Dostępność

Resety dźwiękowe są dostępne dla osób niewidomych i słabowidzących. Jeśli chcesz z korzystać z wydarzenia i potrzebujesz asysty, daj znam znać mailowo najpóźniej 3 dni przed festiwalem – wyślij maila na adres: wolontariat@warsztatykultury.pl.