Opis wydarzeń

Wyjątkowe spotkania z legendami europejskiej niezależnej sceny muzycznej na tegorocznej edycji festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia. W programie m.in. dyskusja o Piotrze Marku i fenomenie krakowskiej formacji Düpą, rozmowa z założycielem austriackiej wytwórni Trost Records oraz reprezentującymi ją artystami i artystkami, a także spotkanie autorskie z Alexandrem Hacke (Einstürzende Neubauten).

To 19. edycja organizowanych przez Warsztaty Kultury lubelskich Innych Brzmień i 13. w ramach Wschodu Kultury, czyli projektu realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz przez 3 miasta wschodniej Polski – Lublin, Białystok i Rzeszów.

Podczas festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia dyskusje stanowią kluczowy element programu, pełniąc funkcję nie tylko uzupełnienia wydarzeń koncertowych, ale przede wszystkim przestrzeni do głębszej refleksji na temat historii i ewolucji muzyki. To właśnie w tych spotkaniach eksperci i ekspertki, osoby artystyczne oraz dziennikarze i dziennikarki poruszają tematy związane z kluczowymi nurtami i postaciami, które ukształtowały krajobraz europejskiej sceny muzycznej – od lokalnego undergroundu w Polsce po międzynarodowe awangardowe ruchy artystyczne. Dzięki takim rozmowom festiwal nie tylko prezentuje dorobek twórców, ale też analizuje konteksty kulturowe, procesy wydawnicze i wpływ indywidualnych artystów na rozwój gatunków muzycznych, co pozwala publiczności zrozumieć szerszy wymiar zjawisk, które często pozostają poza głównym nurtem mediów.

Poniżej program spotkań muzycznych podczas tegorocznej edycji festiwalu.

„Biała plama na mapie undergroundu: dlaczego Piotr Marek czekał 40 lat na swoją chwilę?” – dyskusja

Piotr Marek urodził się w Krakowie w 1950 roku, gdzie mieszkał i tworzył do śmierci w 1985 roku. Jego ojciec był znanym krakowskim rzeźbiarzem i profesorem, a matka cenioną konserwatorką sztuki.

Piotr Marek był wszechstronnym artystą. Zajmował się malarstwem, rysunkiem, rzeźbą, grafiką, fotografią, performance’em, modą oraz muzyką. Był multiinstrumentalistą, producentem, komponował, pisał teksty, tworzył instrumenty własnej roboty oraz różnego rodzaju efekty i przystawki, dzięki którym doszedł do niepowtarzalnego i ponadczasowego brzmienia. Jego ostatnim autorskim projektem muzyczno-performatywnym był legendarny zespół Düpą, którego płyta ukazała się jednak dopiero w 2024 roku, 40 lat od śmierci Marka.

We wszystkich dziedzinach sztuki, które Piotr Marek uprawiał, był perfekcjonistą, ale przede wszystkim był osobą ciekawą nowych zjawisk i otwartym umysłem patrzącym na wszystko z dystansem, dzięki czemu jakość tego, co stworzył, ma wymiar ponadczasowy i bezprecedensowy w swoim pionierstwie oraz odwadze. Był buntownikiem i prowokatorem, który z niebywałą pokorą podchodził do materii, w których się wyrażał.

Mimo niesprzyjających warunków PRL-u, w jakich przyszło mu żyć i tworzyć, Piotr Marek był bardzo płodnym artystą. W 1971 roku został przyjęty do Związku Polskich Artystów Plastyków jako najmłodszy w historii członek, choć nie posiadał dyplomów ukończenia edukacji obligatoryjnej do ubiegania się o członkostwo. Jego obrazy kupowali marszandzi z całej zachodniej Europy. Do dziś duża część obrazów Piotra Marka dalej pozostaje za granicą w prywatnych kolekcjach.

Dyskusja na temat Piotra Marka podczas festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia nawiązuje do trwającej od kilku lat inicjatywy przybliżenia jego dziedzictwa szerszej publiczności, co skutkuje rosnącym zainteresowaniem jego twórczością zarówno wśród starszego, jak i młodszego pokolenia.

W dyskusji udział wezmą: Mikołaj Kownacki (członek zespołu Pop Magic – wydawcy płyty Düpą, kurator wystawy prac Piotra Marka, syn Krzysztofa Kownackiego – przyjaciela i współpracownika Piotra Marka), Andrzej „Biedrona” Biedrzycki (saksofonista Düpą) oraz Mateusz Sroczyński (dziennikarz muzyczny).

Kiedy: 3 lipca 2026 r., godz. 15:45-17:00
Gdzie: Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 5a, sala widowiskowa – II piętro
Wstęp wolny

Sprawdź wydarzenie

W ramach tegorocznej edycji festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia zaprezentujemy też wystawę prac malarskich i graficznych Piotra Marka oraz wizualną spuściznę związaną z twórczością i aktywnością artystyczną zespołu Düpą. Kuratorem wystawy pt. „Zemsta Hegara” jest Mikołaj Kownacki – muzyk i artysta wizualny, członek zespołu Pop Magic – wydawcy płyty Düpą (2024), syn Krzysztofa Kownackiego – przyjaciela i współpracownika Piotra Marka.

Sprawdź wydarzenie

„Rebeliancka międzynarodówka: jak Trost zmienił krajobraz awangardy” – dyskusja i spotkanie z wytwórnią

Każdego roku istotne miejsce w programie Innych Brzmień zajmuje wyjątkowa wytwórnia muzyczna, która stanowi pretekst do opowieści o wydawaniu muzyki w różnych częściach świata, pozwala zderzać ze sobą zarówno odmienne modele biznesowe, jak i podejścia do dźwięku, ale też pokazuje, jak konteksty kulturowe determinują procesy wydawnicze. Domeną wytwórni niezależnych, które w naszej opinii są najbardziej interesujące, zazwyczaj bywa koncentracja na konkretnych gatunkach muzycznych albo fokus terytorialny, który daje szansę uchwycenia specyfiki czasu i miejsca.

Trost Records to słynny austriacki label założony w 1991 roku w Wiedniu przez Konstantina Drobila. W tym roku przypada więc 35-lecie istnienia tej zasłużonej oficyny, która dziś specjalizuje się przede wszystkim w alternatywnym, poszukującym jazzie, muzyce improwizowanej oraz awangardzie. Zaczynali jednak od wydawania młodych, undergroundowych zespołów ze sceny austriackiej, takich jak np. Valina (post hardkorowa załoga z Linz, nagrywająca większość swoich płyt wraz ze Stevem Albinim, w jego kultowym studio w Chicago). Z biegiem lat label rósł w siłę, konsekwentnie budując swoją markę poprzez świadome wybory artystyczne, z czasem powołując też do życia m.in. sublabel Cien Fuegos. Twarzami wydawnictwa stali się tak wybitni artyści jak choćby: Peter Brötzmann, Alexander von Schlippenbach, Mats Gustafsson czy grupy Sun Ra Arkestra, Zu, The Thing oraz DKV Trio (w składzie m.in. z Hamidem Drakiem i Kenem Vandermariem). Prezentacja dorobku oraz filozofii Trost Records idealnie wpisuje się w nadchodzącą edycję festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia, tym bardziej, iż sam label nie spoczywa na laurach i cały czas wybiega w przyszłość, przedstawiając światu projekty ambitne, progresywne i przełamujące muzyczne stereotypy.

Więcej o Trost Records dla festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia napisał dziennikarz Rafał Księżyk.

W dyskusji udział wezmą: Konstantin Drobil (właściciel i założyciel Trost Records), Ingrid Schmoliner (pianistka duetu Drank), Mats Gustafsson (saksofonista freejazzowy). Rozmowę poprowadzi Łukasz Kamiński (dziennikarz muzyczny).

Łukasz Kamiński – Warszawiak z urodzenia i z miłości. Z muzyką związany od ponad 25 lat jako dziennikarz, panelista i komentator. Zanim na dobre poświęcił się pisaniu o muzyce, tłumaczył filmy i pracował w dziale promocji Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie. Przez 23 lata był dziennikarzem „Gazety Wyborczej”. Publikował także w „Gazecie Magnetofonowej”, „Jazz Forum”, Onecie, „ZAiKS Wiadomości” oraz na portalu „Lubimyczytać.pl”. Współpracował z wieloma festiwalami, m.in. Maltą, Festiwalem Filmowym Millennium Docs Against Gravity (dawniej Planete+ Doc Film Festival), NEXT Festem i Great September. Jest współautorem alternatywnego i popularnego przewodnika „Zrób to w Warszawie”. Był również związany z Music Week Poland oraz Culture Hub Poland.

Kiedy: 4 lipca 2026 r., godz. 14.30-15.45
Gdzie: Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 5a, sala widowiskowa – II piętro
Wstęp wolny

Sprawdź wydarzenie

Alexander Hacke, „Hałas. Wspomnienia przesterowane” – spotkanie autorskie

„Hałas. Wspomnienia przesterowane” to wydana właśnie w języku polskim przez Gusstaff Records autobiografia Alexandra Hacke – wyjątkowego artysty, muzyka m.in. Einstürzende Neubauten i ikony niemieckiej sceny niezależnej. Książka pokazuje jego drogę od berlińskiego undergroundu do światowego sukcesu.

Choć Alexander Hacke w dzieciństwie był zafascynowany muzyką klasyczną (Ludwig van Beethoven), to już jako nastolatek rzuca szkołę, by stać się częścią berlińskiej sceny podziemnej, opanowanej przez punków, squatersów i innych freaków. Po pierwszych projektach pod pseudonimem Alexander von Borsig dołącza w 1980 roku do powstałego właśnie zespołu Einstürzende Neubauten, który w bardzo szybkim czasie staje się ikoną niemieckiej sceny niezależnej i jedną z najważniejszych grup industrialnych na świecie.

W książce „Hałas. Wspomnienia przesterowane” (tytuł oryginału: „Krach. Verzerrte Erinnerungen”) Alexander Hacke pisze nie tylko o zespole, ale także o swym życiu prywatnym (m.in. o związku z Christiane F. – autorką kultowej książki „My, dzieci z dworca Zoo”), o dziesiątkach projektów pobocznych czy zespołach, w których także grał (np. Jever Mountain Boys, Crime & The City Solution, Baba Zula), współpracy z włoską supergwiazdą muzyki pop Gianną Nannini, muzyce filmowej, scenie tureckiej, którą przedstawiał jako narrator w filmie „Crossing the Bridge” („Życie jest muzyką”) i oczywiście o miłości swojego życia, Danielle de Picciotto i ich wspólnym duecie hackedepicciotto. Setki anegdot, historie z tras koncertowych, czasem zabawne, czasem jak wyjęte z thrillera, dotyczą nie tylko jego samego, ale również ogromnej liczby artystów z całego świata, z którymi Hacke współpracował.

Książka bez wątpienia zainteresuje zarówno fanów Einstürzende Neubauten, jak i wszystkich zafascynowanych sceną muzyczną od lat 80. XX wieku do czasów współczesnych.

W spotkaniu udział wezmą: Alexander Hacke (autor) i Janusz Mucha (tłumacz, wydawca). Rozmowę poprowadzi Jarek Szubrycht (dziennikarz muzyczny).

Jarek Szubrycht (ur. 1974 r.) – absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dziennikarz „Gazety Wyborczej”. Twórca magazynu „Gazeta Magnetofonowa”, współpracownik Antyradia. Publikował również w „Polityce”, „Przekroju”, obu wcieleniach „Machiny” i „Filmie”. Prowadził portale T-Mobile Music i Red Bull Muzyka oraz autorską audycję radiową w Off Radiu Kraków. Autor książek o tematyce muzycznej, m.in. opowiadającej o metalu – „Skóra i ćwieki na wieki”, biografii Andrzeja Zauchy, zespołów Slayer i Vader oraz wywiadu rzeki z Marylą Rodowicz. Emerytowany wokalista metalowy związany z grupą Lux Occulta, autor tekstów m.in. dla Decapitated.

Kiedy: 4 lipca 2026 r., godz. 16.00-17.15
Gdzie: Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 5a, sala widowiskowa – II piętro
Wstęp wolny

Sprawdź wydarzenie

Wschód Kultury – Inne Brzmienia

Więcej informacji na temat festiwalu można znaleźć na: innebrzmienia.eu oraz nck.pl/projekty-kulturalne/projekty/wschod-kultury.

Wschód Kultury – Inne Brzmienia
2-5 lipca 2026, Lublin
Wstęp na wydarzenie jest wolny.

Organizatorzy festiwalu: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury, Miasto Lublin, Warsztaty Kultury w Lublinie.